Ruiny dworu w Majkowicach dostaną drugą szansę. Blisko 150 tys. zł na pilne prace

Niewielu mieszkańców potrafi dziś wskazać to miejsce na mapie, a jeszcze mniej osób wie, że w Majkowicach stoją pozostałości renesansowego dworu obronnego. Choć obiekt od lat jest w stanie daleko posuniętej ruiny, właśnie pojawiła się realna szansa, by zatrzymać degradację. Właściciel terenu otrzymał z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego dotację w wysokości blisko 150 tysięcy złotych na pilne prace zabezpieczające i remontowe.

Wsparcie jest częścią szerszego programu „Łódzkie dla zabytków”, który ma pomóc właścicielom w ratowaniu dziedzictwa. Rejestr zabytków województwa łódzkiego obejmuje blisko 4 tysiące obiektów, a spora część z nich wymaga szybkich działań, bo bez zabezpieczenia niszczeją z roku na rok. Pierwszy pakiet umów w ramach programu podpisano w czwartek, 25 czerwca: to łącznie 25 umów otwierających drogę do konkretnych robót konserwatorskich i zabezpieczających, także na terenie naszego powiatu.

Dwór obronny, który miał mówić o pozycji, nie o wojnie

Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego przypomina, że renesansowy dwór obronny w Majkowicach nie powstał jako typowa twierdza szykowana do długotrwałych walk. Zbudował go ród Majkowskich herbu Jelita, a głównym celem była reprezentacyjna siedziba – wygodna i podkreślająca status właścicieli. Dopiero później liczyła się kwestia bezpieczeństwa. Z tego powodu w bryle pojawiały się elementy obronne, takie jak mury czy baszta, ale obiekt nie był projektowany na długie oblężenia i ciężkie konflikty zbrojne.

Przez lata w lokalnej pamięci funkcjonował jednak jako „zamek” i warownia. Jego historia mocno skomplikowała się na początku XVIII wieku. W okolicy znajdowała się przeprawa, z której korzystały wojska szwedzkie - przy okazji ucierpiał także obiekt w Majkowicach, zniszczony mimo wcześniejszego remontu. Później z ruin przez długi czas wybierano materiał budowlany: kamienie i cegły trafiały do okolicznych zabudowań. Straty przyniosła również II wojna światowa, w trakcie której w okolicy zniszczono część starszych reliktów obronnych.

Co ma się zmienić dzięki dotacji

Dziś w Majkowicach nie ma mowy o szybkim „odbudowaniu zamku”. Stawką jest coś bardziej podstawowego: zatrzymanie dalszego rozpadu tego, co jeszcze pozostało. Właściciel terenu zapowiada działania, które mają przede wszystkim zabezpieczyć zachowane fragmenty od góry, tak aby ograniczyć niszczenie ścian przez wodę i warunki atmosferyczne.

Przede wszystkim chcę zatrzymać proces niszczenia i zabezpieczyć jego pozostałość. Spróbujemy zabezpieczyć te ostańce od góry, żeby nie następowała dalsza degradacja tego obiektu. Chcę też przeprowadzić inwentaryzację cyfrową.

Piotr Bułaciński

Zapowiedziana inwentaryzacja cyfrowa ma być ważnym krokiem porządkującym wiedzę o skali zachowanych elementów i ich stanie. W praktyce takie opracowanie ułatwia późniejsze planowanie kolejnych etapów ratowania zabytku oraz rozmowy o następnych środkach na konserwację.

„Łódzkie dla zabytków”: pierwszych 25 umów i kolejne inwestycje w regionie

Majkowice nie są jedynym miejscem, które skorzysta z programu. Wśród pierwszych dofinansowanych zadań znalazły się też prace przy kościołach, zabytkowych ołtarzach, budynkach i pomnikach na terenie regionu. Na liście dotacji znalazły się m.in. remonty wież, dachów, elewacji oraz konserwacja polichromii.

• Kościół pw. św. Floriana w Sulejowie - 151 200 zł na remont konserwatorski części wieży kościoła
• Ołtarz główny p.w. św. Trójcy z XVIII wieku w kościele pw. Trójcy Przenajświętszej w Bogdanowie - 151 000 zł
• Kościół parafialny pw. św. Mikołaja BW w Mierzynie - 128 400 zł na prace konserwatorskie przy polichromii ścian prezbiterium
• Kościół pw. św. Tomasza Kantuaryjskiego w zespole dawnego opactwa Cystersów w Sulejowie-Podklasztorzu - 148 800 zł na naprawę ściany południowej kapitularza do rzędu pierwszych dachówek
• Kościół parafialny pod wezwaniem św. Benedykta i św. Anny w Srocku - 150 300 zł na prace konserwatorskie przy elewacji absydy północnej
• Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Skotnikach, 1528 r. - 151 000 zł na prace konserwatorsko-restauratorskie przy malowidłach ściennych (polichromiach) i monochromiach we wnętrzu
• Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Dąbrowie nad Czarną - 105 700 zł na remont dachu nad kaplicą boczną kościoła parafialnego
• Kościół św. Wojciecha B.M. w Krzepczowie - 151 000 zł na prace remontowe i konserwatorskie przy dachu i elewacji północnej
• Kościół parafialny pw. św. Jacka i św. Doroty w Piotrkowie Trybunalskim - 151 000 zł na wykonanie i montaż okien
• Ołtarz główny z kościoła farnego pw. św. Jakuba w Piotrkowie Trybunalskim - 143 500 zł na prace konserwatorskie przy gzymsie i zwieńczeniu ołtarza głównego
• Kościół oo. Jezuitów pw. św. Franciszka Ksawerego w Piotrkowie Trybunalskim - 151 000 zł na remont ryzalitu elewacji frontowej kościoła
• Pomnik nagrobny rodziny Wróblewskich w Piotrkowie Trybunalskim - 53 500 zł na konserwacje zgodnie z wytycznymi WUOZ
• Barokowy budynek dawnego kolegium OO. Jezuitów z I poł. XVIII w. w Piotrkowie Trybunalskim - 84 300 zł na wykonanie dokumentacji projektowo- kosztorysowej dla robót zabezpieczających
• Cerkiew prawosławna pw. Wszystkich Świętych w Piotrkowie Trybunalskim - 137 800 zł na konserwatorskie odświeżenie elewacji wieży południowej

Dla Majkowic kluczowe jest to, że środki zostały przyznane na działania pilne - takie, które mają zatrzymać dalsze niszczenie. Jeśli zabezpieczenie ruin powiedzie się zgodnie z planem, renesansowy dwór obronny może przestać znikać z krajobrazu i z pamięci mieszkańców, a zamiast tego stać się miejscem lepiej rozpoznawalnym i udokumentowanym.