Władysław Pieńkowski
Biografia
Władysław Pieńkowski urodził się 23 kwietnia 1846 roku w Piotrkowie Trybunalskim w rodzinie chłopskiej Józefa i Anny z Bledzewskich, prowadzących gospodarstwo w Witowie w powiecie piotrkowskim, ówczesnej guberni piotrkowskiej. W 21 maja tego samego roku został ochrzczony w obrządku katolickim w kościele parafialnym św. Jakuba w Piotrkowie Trybunalskim, otrzymując imiona Władysław Wojciech. W późniejszym okresie był konwertytą i przeszedł na prawosławie.
Naukę zaczynał w czterech klasach rosyjsko-niemieckiej szkoły powszechnej, po czym podjął naukę w szkole handlowej. Następnie odbywał praktykę zawodową w Warszawie w sklepie należącym do firmy Leona Krupeckiego, skąd po wybuchu powstania styczniowego przeniósł się do Łodzi. Pamiątkowa kniżka gubernii piotrkowskiej na 1904 rok podaje, że ukończył Wyższą Szkołę Rzemieślniczą w Łodzi.
Początki kariery urzędniczej: w 1863 roku zatrudnił się w magistracie Łodzi jako kancelista; 8 lutego 1864 roku oddelegowano go do biura naczelnika wojennego m. Łodzi – barona Aleksandra von Broemsena. Pracował tam do upadku powstania. Za zasługi na tym stanowisku otrzymał Medal za Uśmierzenie Buntu Polskiego w 1864 roku. Od 28 września 1866 roku był pomocnikiem inspektora policyjnego, a 3 czerwca 1867 objął stanowisko kwatermistrza Łodzi z pensją 180 rubli rocznie.
Następnie pracował w Urzędzie Miasta Zgierza, gdzie szybko awansował na stanowisko sekretarza Wydziału Kwaterunkowego. W listopadzie 1874 roku został burmistrzem Radomska, a w roku 1878 – prezydentem Zgierza (z pensją 750 rubli rocznie). W sierpniu 1878 roku, jeszcze jako burmistrz Radomska, został odznaczony Orderem Świętego Stanisława II klasy.
Prezydent Łodzi: 9 listopada 1882 roku zastąpił chorego prezydenta Łodzi Waleriana Makowieckiego, a obowiązki przejął 22 listopada. Zastał miasto w bardzo dobrej kondycji finansowej: dochody w 1882 roku wyniosły 113 725 rubli 31 i pół kopiejki, wydatki – 80 818 rubli 1 i pół kopiejki, a fundusz zapasowy – 232 120 rubli 87 i pół kopiejki. Miasto przeszło szybki rozwój, napędzany przez prywatny kapitał i ambicje łódzkich przedsiębiorców, a nie wyłącznie przez działania magistratu.
W okresie kadencji Pieńkowskiego dokonano licznych inwestycji i reform: w grudniu 1883 roku uruchomiono pierwsze połączenie telefoniczne, a we wrześniu 1885 roku przeprowadzono reformę adresową. W październiku 1886 roku otwarto pierwsze rosyjskojęzyczne gimnazja państwowe męskie i żeńskie (z których wyewoluowały obecne III i IV Liceum Ogólnokształcące). W 1884 roku ukazał się pierwszy numer Dziennika Łódzkiego - pierwszej gazety w Łodzi wydawanej w pełni po polsku.
W 1887 roku otwarto Wielką Synagogę, a w latach późniejszych powstały także kościoły m.in. bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki (1901–1912) i kościół ewangelicko-augsburski św. Mateusza (budowa rozpoczęta w 1909). W 1896 roku powstał nowy zespół dołów cmentarzy, a w 1899 roku utworzono miejskie pogotowie ratunkowe. Pieńkowski dbał również o infrastrukturę miejską: powstały banki, hotele, a także sieć wodociągową i kanalizacyjną.
W 1887 roku Pieńkowski otrzymał Order Świętego Stanisława II klasy, a w listopadzie 1889 roku został prezesem łódzkiego komitetu Rosyjskiego Czerwonego Krzyża. W 1890 roku został odznaczony Orderem Świętej Anny II klasy. W 1895 roku opracował i przesłał raport na temat herbu Łodzi, proponując własny projekt herbu miasta, co wywołało szerokie dyskusje i protesty. W okresie przełomu XIX i XX wieku rozwój Łodzi był szybki, a rząd Pieńkowskiego bywał oceniany jako lojalistyczny wobec władz carskich, co wpisywało się w ówczesny kontekst polityczny miasta.
Wkrótce po wybuchu I wojny światowej Pieńkowski opuścił Łódź wraz z wojskiem rosyjskim; według najnowszych ustaleń Anety Stawiszyńskiej jego pobyt w mieście i wyjazdy były wielokrotne, a 27 lipca/9 sierpnia 1914 roku nastąpił kolejny wyjazd, po czym przekazano miasto radcy Janowi Andrzejewskiemu. Jego dalsze losy nie są dobrze udokumentowane; wiadomo jedynie, że z Warszawą łączyły go okoliczności wojenne.