Witold Chodźko
Biografia
Witold Chodźko urodził się 1 listopada 1875 w Piotrkowie Trybunalskim. Był synem Leonarda Chodźko i Zofii z domu Jasińskiej. Rodzina Chodźków była znana i rozgałęziona na Litwie; dziad Witolda, Jan Chodźko, gospodarzył na roli w majątku Wilejkowicze w parafii Żodziszki. Leonard przeniósł się do Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie współwydawał czasopismo „Tydzień” i założył księgarnię; zmarł w 1883 r.
Uczył się w IV Rządowym Gimnazjum Filologicznego w Warszawie, ukończył je ze srebrnym medalem. W 1894 r. podjął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, które ukończył w 1899 r.; dyplom lekarski uzyskał w 1900 r. Następnie wyjechał za granicę, by pogłębiać wiedzę z zakresu neurologii i psychiatrii. W Paryżu odbywał staż w klinice Alexisa Joffroya w Hôtel-Dieu de la Pitié-Salpêtrière, a następnie został asystentem w oddziale neurologicznym prowadzonym przez Józefa Babińskiego. Tam też napisał pierwszą rozprawę z zakresu neurologii.
Następnie z Paryża wyjechał do Graz do Kliniki Neurologicznej Gabriela Antona.
Po powrocie do kraju nie mógł znaleźć pracy w Warszawie, osiadł w Zarębach Kościelnych koło Małkini, prowadząc prywatną praktykę. W 1901 przeniósł się do Lublina i tam podjął pracę asystenta w prywatnej klinice psychiatrycznej Władysława Olechnowicza. Pracował także na oddziałach dla chorych psychicznie w Szpitalu św. Wincentego a Paulo, a w 1903 został ordynatorem Szpitala św. Jana Bożego. W 1907 objął stanowisko dyrektora Szpitala dla Psychicznie i Nerwowo Chorych w Kochanówce koło Łodzi, a w latach 1914–1915 kierował zakładem dla psychicznie chorych w Czerwonym Borze koło Radzymina. Od 1915 był ordynatorem Oddziału Psychiatrycznego w Szpitalu Św. Jana Bożego w Warszawie i pracował tam do 1918 roku.
Od 1904 angażował się w politykę, identyfikując z liberalno-demokratycznymi. W 1916 został radnym miasta Stołecznego Warszawy. W 1917 roku Tymczasowa Rada Stanu powołała go na stanowisko kierownika Referatu Zdrowia Publicznego w Departamencie Spraw Wewnętrznych; był dyrektorem Służby Zdrowia, Opieki Społecznej i Ochrony Pracy w Radzie Regencyjnej do 1918. W 1918 roku Rada Regencyjna wydzieliła ministerstwo zdrowia, a Chodźko objął kierownictwo tego departamentu. W niepodległej Polsce Józef Piłsudski nominuje go na kierownika ww. resortu, a w gabinecie Paderewskiego był podsekretarzem stanu. Do 1923 stał na czele Ministerstwa Zdrowia Publicznego w kolejnych rządach.
Jako minister stworzył podstawy ustawodawstwa sanitarnego i koordynował scalanie systemu opieki zdrowotnej. Był zwolennikiem eugeniki, ale najważniejszym polem jego działalności była walka z epidemiami, prowadząca do powstania Centralnego Zakładu Epidemiologicznego i późniejszych instytucji higienicznych (Państwowy Zakład Epidemiologiczny, Państwowy Zakład Higieny).
Podczas II wojny światowej przebywał z rodziną w Warszawie i zaangażował się w działalność Polskiego Komitetu Opiekuńczego. Po powstaniu warszawskim opuścił stolicę i osiadł w Lublinie. W 1945 r. został powołany do Państwowej Rady Zdrowia i działał w odtwarzaniu organizacji zdrowia publicznego oraz opieki nad chorymi. Zmarł 17 stycznia 1954 r. w Warszawie; pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.