Stanisław Karpiński

Generał brygady, pilot Wojska Polskiego
17.12.1891 30.01.1982 Piotrków Trybunalski

Biografia

Stanisław Karpiński urodził się 17 grudnia 1891 roku w Piotrkowie Trybunalskim, w rodzinie Józefa, urzędnika państwowego, i Julii z Żebeków-Wiśniewskich. Miał pięciu braci, w tym przyrodnika Jana Karpińskiego. W latach szkolnych 1904–1905 uczęszczał do Gimnazjum Miejskiego w Piotrkowie; w 1905 roku wziął udział w strajku szkolnym i został aresztowany.

1 grudnia 1913 roku został wcielony do Armii Imperium Rosyjskiego i przydzielony do 15 Brygady Artylerii w Odessie, wchodzącej w skład 15 Dywizji Piechoty. Od 1 sierpnia 1914 roku walczył z brygadą na froncie.

Ukończył w Odessie szkołę pilotów w 1915 roku i następnie walczył w rosyjskich eskadrach frontowych. W 1917 zgłosił się do organizowanego w Odessie Polskiego Oddziału Awiacyjnego. Po jego rozwiązaniu, w 1918 roku przedostał się do Warszawy i wstąpił w stopniu podporucznika do nowo organizowanego lotnictwa polskiego. Uczestniczył w rozbrajaniu niemieckich żołnierzy i zajęciu lotniska Mokotów. Współdziałał w organizowaniu lotnictwa polskiego, awansując do stopnia kapitana.

Był inicjatorem powstania w 1923 roku przedsiębiorstwa Aero-Film, mającego na celu filmową propagandę lotnictwa polskiego, oraz scenarzystą wyprodukowanego przez tę firmę pierwszego polskiego filmu lotniczego pt. Skrzydlaty zwycięzca (1924).

W latach 1933–1936 był dowódcą dywizjonu liniowego w 3. pułku lotniczym w Poznaniu. W latach 1936–1937 był słuchaczem I kursu Wyższej Szkoły Lotniczej przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu kursu objął stanowisko szefa Wydziału Ogólnego Sztabu Lotniczego w Sztabie Głównym. Był najbliższym współpracownikiem szefa Sztabu Lotnictwa, gen. bryg. obs. Stanisława Ujejskiego.

W chwili wybuchu II wojny światowej w 1939 roku zajmował stanowisko zastępcy szefa Sztabu Lotniczego Sztabu Głównego, w stopniu podpułkownika. Podczas kampanii wrześniowej pełnił funkcje w sztabie Naczelnego Dowódcy Lotnictwa, gen. Józefa Zająca. Wraz ze sztabem ewakuował się do Rumunii, a następnie w październiku 1939 do Francji. Został tam przez Naczelnego Wodza mianowany szefem sztabu Dowództwa Polskich Sił Powietrznych i zajął się organizowaniem lotnictwa polskiego we Francji. W maju 1940 awansował do pułkownika, po kapitulacji Francji dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie kontynuował organizowanie lotnictwa polskiego, między innymi w opracowaniu polsko-brytyjskiej umowy lotniczej. Otrzymał numer służbowy RAF P-1378. Od 21 stycznia 1941 do 1 maja 1942 był pierwszym oficerem łącznikowym w sztabie lotnictwa bombowego RAF Bomber Command – faktycznym dowódcą polskiego lotnictwa bombowego. W maju 1942 został mianowany zastępcą Inspektora Polskich Sił Powietrznych, w brytyjskim stopniu Air Commodore, odpowiadającym generałowi brygady. Po zmianach organizacyjnych w kwietniu 1944, został zastępcą dowódcy Polskich Siłów Powietrznych. 1 stycznia 1946 roku został awansowany na generała brygady w korpusie generałów.

Po zakończeniu wojny, w kwietniu 1947, został dowódcą istniejących jeszcze Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. W związku ze stopniową likwidacją polskiego lotnictwa, zajmował również stanowisko Generalnego Inspektora Polskiego Lotniczego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia przy RAF. Stanowiska te zajmował do rozwiązania Polskich Siłów Powietrznych jesienią 1949. Pozostał następnie na emigracji w Londynie. W latach 1950–1954 był prezesem Stowarzyszenia Lotników Polskich w Wielkiej Brytanii, a od 1951 był przez trzy kadencje członkiem emigracyjnej Rady Narodowej RP (od 1954 pod nazwą Rada Rzeczypospolitej Polskiej). Z uwagi na stan zdrowia w 1958 roku osiedlił się w Los Angeles w Kalifornii wraz z żoną – lotniczką Stefanią Wojtulanis. Zmarł 30 stycznia 1982 roku w Los Angeles.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

1931: rajd wokół Polski na trasie Warszawa–Poznań–Kraków–Lwów–Białystok–Warszawa, 1650 km w 12 h 15 min.
1931: rajd dookoła Europy na trasie Warszawa–Bukareszt–Stambuł–Rzym–Turyn–Londyn–Warszawa, 6450 km w 49 h 5 min.
1932: rajd na trasie Warszawa–Stambuł–Bagdad–Teheran–Kabul–Bagdad–Kair–Jerozolima–Stambuł–Warszawa, 14930 km w 108 h 50 min, z mechanikiem Wiktorem Rogalskim.
1935: próba przelotu do Australii na samolocie Lublin R.XIII Dr „Błękitny Ptak” (11153 km), przerwana po uszkodzeniu samolotu.
1939: planowany ponowny rajd do Australii na RWD-15bis; start planowany na 15 marca 1939 odłożono z powodu zajęcia Czechosłowacji przez Niemcy.

Ciekawostki

Numer służbowy RAF P-1378.
Pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Lotników Polskich w Wielkiej Brytanii w latach 1950–1954.
W 1958 roku osiedlił się w Los Angeles wraz z żoną Stefanią Wojtulanis.

Udostępnij