Stanisław Karpiński
Biografia
Stanisław Karpiński urodził się 17 grudnia 1891 w Piotrkowie Trybunalskim w ówczesnej guberni piotrkowskiej Królestwa Polskiego. Był synem Józefa, urzędnika państwowego, i Julii z Żebeków-Wiśniewskich; miał pięciu braci i w młodości brał udział w strajku szkolnym, za co w 1905 roku został aresztowany.
W 1 grudnia 1913 roku został wcielony do Armii Imperium Rosyjskiego i przydzielony do 15 Brygady Artylerii w Odessie. Od 1 sierpnia 1914 roku walczył na froncie. Po ukończeniu szkoły pilotów w Odessie w 1915 roku walczył w rosyjskich eskadrach frontowych. W 1917 zgłosił się do organizowanego w Odessie Polskiego Oddziału Awiacyjnego. Po jego rozwiązaniu w 1918 przedostał się do Warszawy i wstąpił do nowo tworzonego lotnictwa polskiego w stopniu podporucznika, uczestniczył w rozbrajaniu niemieckich żołnierzy i zajęciu lotniska Mokotowskiego; awansował do kapitana.
Był inicjatorem powstania w 1923 roku przedsiębiorstwa Aero-Film, mającego na celu filmowa propagandę lotnictwa polskiego, oraz scenarzystą pierwszego polskiego filmu lotniczego Skrzydlaty zwycięzca (1924).
W latach 1933–1936 był dowódcą dywizjonu liniowego w 3. pułku lotniczym w Poznaniu. W latach 1936–1937 był słuchaczem I kursu Wyższej Szkoły Lotniczej przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu kursu wyznaczony został na stanowisko szefa Wydziału Ogólnego Sztabu Lotniczego w Sztabie Głównym. Był najbliższym współpracownikiem szefa Sztabu Lotnictwa, gen. bryg. obs. Stanisława Ujejskiego.
W chwili wybuchu II wojny światowej w 1939 roku zajmował stanowisko zastępcy szefa Sztabu Lotniczego Sztabu Głównego. Podczas kampanii wrześniowej pełnił funkcje w sztabie Naczelnego Dowódcy Lotnictwa. Wraz ze sztabem ewakuował się do Rumunii, następnie do Francji. Został tam mianowany szefem sztabu Dowództwa Polskich Sił Powietrznych i zajął się organizowaniem lotnictwa polskiego we Francji. Awansowany w maju 1940 do stopnia pułkownika, przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie kontynuował organizowanie lotnictwa polskiego, między innymi w opracowaniu polsko-brytyjskiej umowy lotniczej. Otrzymał numer służbowy RAF P-1378. Od 21 stycznia 1941 do 1 maja 1942 był pierwszym oficerem łącznikowym w sztabie lotnictwa bombowego RAF Bomber Command - faktycznym dowódcą polskiego lotnictwa bombowego. W maju 1942 został mianowany zastępcą Inspektora Polskich Sił Powietrznych, w brytyjskim stopniu Air Commodore. Po zmianach organizacyjnych w kwietniu 1944, został zastępcą dowódcy Polskich Sił Powietrznych. 1 stycznia 1946 roku został awansowany na generała brygady w korpusie generałów.
Po zakończeniu wojny, w kwietniu 1947 roku, został dowódcą istniejących jeszcze Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. W związku ze stopniową likwidacją polskiego lotnictwa, zajmował również stanowisko Generalnego Inspektora Polskiego Lotniczego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia przy RAF. Stanowiska te zajmował do rozwiązania Polskich Sił Powietrznych jesienią 1949. Pozostał następnie na emigracji w Londynie. W latach 1950–1954 był prezesem Stowarzyszenia Lotników Polskich w Wielkiej Brytanii, a od 1951 był członkiem emigracyjnej Rady Narodowej RP. Z uwagi na stan zdrowia w 1958 roku osiedlił się w Los Angeles w Kalifornii wraz z żoną Stefanią Wojtulanis. Zmarł 30 stycznia 1982 roku w Los Angeles.
Jako podróżnik i pasjonat lotnictwa Karpiński był autorem książek o swoich rajdach, w tym Polskie skrzydła w moich lotach długodystansowych (1935), Lot przerwany w Syjamie (1939) i Na skrzydłach huraganu (1976, wydana w Los Angeles i Londynie).