Paweł Chynowski
Biografia
Paweł Chynowski (ur. 27 grudnia 1947 w Piotrkowie Trybunalskim) – polski filolog i teatrolog, krytyk baletowy i teatralny, historyk baletu oraz librecista. Absolwent Wydziału Filologii Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego (1972) ze specjalizacją nauki o teatrze. Podczas studiów uczył się tańca klasycznego i występował w uniwersyteckim zespole baletowym 'Chorea'; był założycielem i pierwszym redaktorem naczelnym 'Tańca', najstarszego w Polsce tytułu poświęconego baletowi.
Jeszcze jako student w 1970 zadebiutował recenzjami baletowymi na łamach Ruchu Muzycznego, pod wpływem Ludwika Erhardta, który stał się jego mentorem. Współpracował z Ruch Muzyczny w latach 1971–1981. Równocześnie trafił do dziennika Życie Warszawy, gdzie od 1975 pracował jako publicysta kulturalny, aż do 1991; recenzował balet i teatr, także pod kryptonimem (pch).
W 1974 założył i prowadził pierwszy w kraju magazyn baletowy 'Taniec', początkowo wydawany przez Polski Teatr Tańca – Balet Poznański, a po 1992 przez Teatr Wielki – Operę Narodową w Warszawie. Pod jego redakcją publikowali się najważniejsi publicyści baletowi i krytycy muzyczni; magazyn ten skupiał środowisko baletowe. Publikował także eseje w programach teatralnych oraz artykuły w Le Théâtre en Pologne, Polska, Przekrój, Życie Codzienne oraz w międzynarodowych pismach baletowych, takich jak Dance Magazine (USA), Ballett International (RFN) i Tanz und Gymnastik (Szwajcaria). Pisał hasła baletowe do Encyklopedii muzycznej PWM, Polskiego Słownika Biograficznego i do International Encyclopedia of Dance (Oxford University Press, New York 1998).
Wiele uwagi poświęcał historii baletu w Polsce oraz XVIII-wiecznej tradycji baletowej. Był inicjatorem, konsultantem i popularyzatorem wielu przedsięwzięć (nagrody, festiwale, jubileusze), obliczonych na podniesienie rangi baletu w Polsce, m.in. obchodów 200-lecia Polskiego Baletu w 1985 roku. Członek Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego i Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
W Teatrze Wielkim – Operze Narodowej od 1983 związany z Teatrem Wielkim w Warszawie, początkowo jako konsultant programowy ds. obchodów 200-lecia Polskiego Baletu (1983–1985), potem dramaturg baletu (1985–1992). W latach 1992–2009 był kierownikiem literackim Teatru Wielkiego – Opery Narodowej i redaktorem tamtejszych programów teatralnych. W 2009 został pełnomocnikiem dyrektora do spraw organizacji baletu, współdziałając w sprowadzeniu z Holandii wybitnego polskiego choreografa Krzysztofa Pastora i tworzeniu Polskiego Baletu Narodowego w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej. Od 2011 kieruje sprawami programowo-organizacyjnymi zespołu.
Wybrane publikacje obejmują m.in. Stanisław i Anna Oświęcimowie. Legenda i rzeczywistość oraz inne opracowania baletowe; napisał hasła do Encyklopedii muzycznej PWM, Polskiego Słownika Biograficznego i International Encyclopedia of Dance (Oxford University Press). Był także autorem librett baletów i scenariuszy filmowych inspirowanych baletem; wśród nich Stanisław i Anna Oświęcimowie i Nasz Niżyński.
Odznaczenia i wyróżnienia: 1982 Medal Karola Szymanowskiego, 1985 Medal 200-lecia Polskiego Baletu, 1986 Srebrny Krzyż Zasługi, 1987 Medal Fryderyka Chopina, 1991 Medal Wacława Niżyńskiego, 1995 Medal Siergieja Diagilewa, 1996 Medal Wojciecha Bogusławskiego, 2005 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, 2013 Brązowy Medal Gloria Artis.