Maria Płonowska
Biografia
Maria Płonowska urodziła się w Piotrkowie Trybunalskim w 1878 roku. W 1904 r. rozpoczęła naukę w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierunkiem Konrada Krzyżanowskiego i była jedną z pierwszych kobiet-studentek tej uczelni.
Jej ulubionymi dziedzinami były pejzaże oraz portrety; posługiwała się olejem, akwarelą i pastelami, często rysowała ołówkiem lub węglem. Malowała z natury, przedstawiała krajobrazy Podhala oraz motywy z całej Polski, a jej prace odzwierciedlały wpływy modnych prądów początku XX wieku.
Podczas kariery wielokrotnie zmieniała miejsce zamieszkania ze względów zdrowotnych i wojennych; mieszkała w Warszawie, Zakopanem, Sędziszowie oraz Olkuszu. Odbyła liczne podróże po Polsce, a także odwiedziła Rzym, Paryż, Monachium i Wiedeń.
Była związana ze środowiskami artystycznymi przed I wojną światową, należała do stowarzyszeń i prowadziła się pod wpływem folkloru i kultury Podhala. Po wojnie zamieszkała na prowincji, tworząc charakterystyczny indywidualny styl. Należała do stowarzyszenia „Sztuka Podhalańska” w Zakopanem i pracowała jako nauczycielka rysunków w gimnazjum żeńskim w Olkuszu.
Podczas II wojny światowej mieszkała krótko u Boguckich wdworku w Krzykawce; po wojnie wróciła do Bolesławia w 1946 roku. Zginęła potrącona przez pociąg Kielce–Katowice w Olewinie. Została pochowana w Bolesławiu w grobie matki; na nagrobku widnieje popiersie autorstwa Zbigniewa Strasia.
Większa część spuścizny znajduje się w Olkuszu; jej prace w prywatnych kolekcjach i w Muzeum Regionalnym PTTK w Olkuszu i w Urzędzie Gminy w Bolesławiu.