Antoni Ostaszewski
Biografia
Antoni Ostaszewski urodził się 26 czerwca 1896 roku w Piotrkowie Trybunalskim jako jedyny syn Władysława Ostaszewskiego i Anieli z domu Szmitt. Ojciec był zmuszony sprzedać majątek Piekary i przenieść się do Piotrkowa, gdzie pracował jako maszynista kolejowy. Antoni uczęszczał do prywatnego gimnazjum im. Bolesława Chrobrego.
W 1915 roku rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Zwrócił na siebie uwagę profesora chemii Leon Marchlewskiego. Ojciec Antoniego został aresztowany i wywieziony na głąb Rosji, a matka została sama, aby opiekować się wszystkimi córkami. Antoni zaangażował się w pracę w Komitecie Opiekuńczym pod przewodnictwem biskupa Adama Sapiehy, celem pomocy ubogiej ludności Podhalan dotkniętej epidemią tyfusu.
Władysław Sikorski, wtedy pułkownik i szef departamentu wojskowego NKN w Piotrkowie Trybunalskim, doradził mu ukończenie medycyny jako wojskowy. W 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego. Będąc studentem medycyny pełnił funkcję lekarza batalionowego w 26. i 49. Pułku Piechoty, a jednocześnie lekarza na oddziale zakaźnym w szpitalu św. Trójcy w Piotrkowie Trybunalskim.
W 1921 roku wrócił do Krakowa, by ukończyć przerwane studia medyczne. W Krakowie razem z Tadeuszem Boyem-Żeleńskim zorganizowali Stację Kropla Mleka dla kobiet potrzebujących pokarmu. Przed ostatnim egzaminem dyplomowym, w 1924 roku, został wezwany do objęcia stanowiska lekarza w dywizjonie samochodowym w Grodnie, pracował także w Szpitalu Okręgowym w Grodnie na oddziale wewnętrznym. Tam powrócił do pracy społecznej – organizując obozy przysposobienia wojskowego i harcerskie.
W marcu 1926 roku otrzymał dyplom doktora wszechnauk lekarskich na Uniwersytecie Jagiellońskim i z powodu złego stanu zdrowia zwolnił się z wojska. Zamieszkał na Górnym Śląsku, gdzie pracował w ambulatorium dla górników. Pod koniec lat dwudziestych Ministerstwo Spraw Wojskowych mianowało Antoniego Ostaszewskiego lekarzem pułku Strzelców Podhalańskich w Cieszynie, gdzie jednocześnie został ordynatorem oddziału noworodkowego w Szpitalu Wojewódzkim. Na ten czas przypada także aktywna działalność w Związku Ziem Zachodnich. Współpracował tam z gen. Józefem Kustroniem. Odbywając służbę w Cieszynie, w 1936 roku dostał awans na stopień majora. W 1937 roku ukończył półroczny kurs Szefów Sanitarnych przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, kierowanej przez generała Tadeusza Kutrzebę.
W kampanii wrześniowej 1939 roku brał udział jako szef sanitarny 21. Dywizji Piechoty Górskiej. 16 września 1939 roku mjr dr Ostaszewski opatrywał śmiertelnie rannego dowódcę dywizji gen. Józefa Kustronia, który tego samego dnia zmarł. Dywizja została rozbita, Ostaszewski dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywając w obozie, z powodu złego stanu zdrowia 20 października 1939 roku uzyskał zwolnienie. Odszukał żonę Emilię Dubicką i postanowił wrócić do rodzinnego miasta Piotrkowa Trybunalskiego. Otworzył tam gabinet, pracował także w Polskim Czerwonym Krzyżu, Ubezpieczalni Społecznej i w Szpitalu św. Trójcy na oddziale zakaźnym. W grudniu 1939 roku nawiązał kontakt z organizacją podziemną – Związek Walki Zbrojnej – i został mianowany pierwszym komendantem tej organizacji w Piotrkowie Trybunalskim. W marca 1940 roku przekazał tę funkcję następcy, a sam został szefem sanitarnym obwodu piotrkowskiego. Organizował służbę sanitarną lekarzy, pracę wywiadowczą oraz kolportaż prasy podziemnej dostarczanej z Warszawy.
Położył duże zasługi w ratowaniu żydowskich dzieci.
2 listopada 1942 roku mjr dr Antoni Ostaszewski został aresztowany wraz z żoną przez piotrkowskie gestapo w wyniku tzw. „wsypy”. W czasie brutalnych przesłuchań połamano mu wszystkie palce u rąk i u nóg, ale nie wydał żadnego z towarzyszy. Następnie przewieziono ich do obozu na Majdanku. Z relacji prof. Romualda Sztaby wynika, że Antoni gromadził wokół siebie młodych lekarzy, podnosząc ich morale i siły do przetrwania w obozowych warunkach.
W 1943 roku został wywieziony z Majdanka; był przenoszony kolejno do Groß-Rosen i Sachsenhausen. Pracował jako drwal, cieśla, w kamieniołomach, przy budowie dróg. Wieczorami, gdy inni obozowi współwięźniowie odpoczywali, udzielał potrzebującym pomocy medycznej. W Sachsenhausen zetknął się także z kolegą szkolnym z piotrkowskiego gimnazjum, Stefanem Grotem-Roweckim, doprowadzanym od czasu do czasu do ambulatorium.
W maju 1945 roku Antoniowi udało się wrócić do Piotrkowa Trybunalskiego, gdzie po raz kolejny podjął pracę jako lekarz. W lipcu 1946 roku podczas urlopu z żoną zasłabł w podróży autobusem i zmarł na zawał serca 6 lipca 1946 roku. Został pochowany na Starym Cmentarzu przy ul. Cmentarnej w Piotrkowie Trybunalskim. Za jego trumną szło ok. 5 tysięcy ludzi, gdyż był postrzegany jako człowiek uczynny i serdeczny, znany z dawania ubogim pieniędzy na recepty.