Premier Tusk: kryptowaluty, paliwa i weta tworzą "ponurą całość". Rząd przyjął dwie kluczowe ustawy
Premier wskazuje na "ponurą całość" wokół Orlenu
Podczas briefingu przed posiedzeniem Rady Ministrów Premier Donald Tusk odniósł się do najnowszych ustaleń dziennika "Financial Times", który opisał jedną z najpoważniejszych afer związanych z byłym prezesem Orlenu Danielem Obajtkiem. Szef rządu stwierdził, że wszystkie elementy tej sprawy układają się w niepokojący obraz, w którym splatają się ze sobą kryptowaluty, niejasne interesy na rynku paliwowym oraz polityczne decyzje blokujące rozliczenia. Premier podkreślił, że skala opisanych nieprawidłowości jest bezprecedensowa i wymaga zdecydowanej reakcji państwa.
"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"
Donald Tusk, Premier RP
Według ustaleń opisanych przez zagraniczne media, nieudana transakcja zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland miała narazić koncern na stratę sięgającą 1,6 mld zł. Spółka wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy surowca, które ostatecznie w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane. Sprawa dotyczy okresu, gdy prezesem Orlenu był Daniel Obajtek, a transakcja miała być zawierana z pominięciem standardowych procedur bezpieczeństwa.
Śledztwo i zarzuty dla uczestników afery
Premier Donald Tusk poinformował, że nad wszystkimi śledztwami dotyczącymi Orlenu osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób podejrzanych w tej sprawie usłyszała już zarzuty, jednak niektórzy z nich ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości, między innymi w Dubaju. Szef rządu zapowiedział, że Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie, dlatego informacje o postępach w śledztwie będą sukcesywnie przekazywane opinii publicznej.
"Financial Times pisze o jednym z największych skandali w historii naszego kraju, a cały świat dowiaduje się o aferze Orlenu za czasów pana Obajtka. Straty państwa polskiego tylko w tej jednej sprawie to 1,6 mld zł. Okazuje się, że to właśnie kryptowaluty pomogły w realizacji brudnego interesu z paliwem. Dziwni pośrednicy, przekazanie pieniędzy bez gwarancji uzyskania paliwa"
Donald Tusk, Premier RP
Premier odniósł się również do nerwowych reakcji ze strony otoczenia Prezydenta oraz polityków opozycji, sugerując, że mogą oni obawiać się ujawnienia kolejnych faktów. Jego zdaniem sieć powiązań wokół afery kryptowalutowej i paliwowej może okazać się znacznie szersza, niż początkowo sądzono. Szef rządu zapowiedział pełne rozliczenie wszystkich nieprawidłowości związanych z działalnością Orlenu za czasów poprzedniej władzy.
Ustawa o nadzwyczajnych zyskach paliwowych wraca pod obrady
Rząd po raz drugi przyjął projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Środki pozyskane z tego podatku mają umożliwić finansowanie działań osłonowych dla kierowców oraz ograniczenie skutków wzrostu cen paliw. Premier zaapelował do Prezydenta Karola Nawrockiego o to, by nie blokował ustawy, podkreślając, że odpowiedzialność za kryzys paliwowy nie może spadać na zwykłych obywateli.
"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"
Donald Tusk, Premier RP
Pierwszy projekt ustawy został zablokowany przez Prezydenta Karola Nawrockiego, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier podkreślił, że nie ma już żadnych wątpliwości co do konieczności przyjęcia tych przepisów, ponieważ to nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie ani za politykę Donalda Trumpa czy Władimira Putina. Środki z podatku pozwolą po raz kolejny w tym roku obniżyć VAT i akcyzę na paliwa, co bezpośrednio przełoży się na ceny na stacjach benzynowych.
- Strata Orlenu w wyniku nieudanej transakcji: 1,6 mld zł
- Zaliczka wypłacona pośrednikowi: około 230 mln dolarów
- Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł
- Zysk netto Orlenu rok wcześniej: niespełna 6 mld zł
- Projekt ustawy o nadzwyczajnych zyskach przyjęty przez rząd po raz drugi
Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych priorytetem
Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Nowe przepisy przewidują między innymi automatyczne odebranie prawa jazdy na trzy miesiące kierowcom, którzy nie zastosują się do sygnalizacji. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowania będą mogły zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.
"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"
Donald Tusk, Premier RP
Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych. Projekt został przyjęty podczas dzisiejszego posiedzenia Rady Ministrów, zgodnie z wcześniejszą obietnicą Premiera.
Co to oznacza dla mieszkańców Piotrkowa Trybunalskiego i regionu?
Dla mieszkańców Piotrkowa Trybunalskiego i całego województwa łódzkiego decyzje podjęte przez Radę Ministrów mają wymiar bardzo praktyczny. Obniżenie VAT i akcyzy na paliwa, możliwe dzięki podatkowi od nadzwyczajnych zysków, przełoży się bezpośrednio na ceny na lokalnych stacjach benzynowych. To szczególnie istotne dla osób dojeżdżających codziennie do pracy w Łodzi, Bełchatowie czy Tomaszowie Mazowieckim, gdzie koszty paliwa stanowią znaczącą część domowego budżetu.
Zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych dotyczy również naszego regionu, przez który przebiega wiele linii kolejowych, w tym trasa Łódź–Częstochowa. Mieszkańcy Piotrkowa i okolicznych miejscowości często korzystają z przejazdów kolejowych, a bezpieczeństwo na nich było niejednokrotnie przedmiotem lokalnych dyskusji. Nowe przepisy mogą realnie zmniejszyć ryzyko tragedii, jakie miały miejsce w przeszłości również w naszym województwie.
Sprawa afery Orlenu ma z kolei znaczenie dla zaufania do instytucji publicznych w całym kraju. Mieszkańcy Piotrkowa, podobnie jak wszyscy Polacy, mają prawo oczekiwać transparentności w wydatkowaniu środków spółek Skarbu Państwa. Ewentualne odzyskanie części strat może w przyszłości przełożyć się na dodatkowe środki na inwestycje lokalne, w tym modernizację dróg i infrastruktury kolejowej w powiecie piotrkowskim.