Karsznice z niezwykłym skansenem. Zobacz 30 kolejowych zabytków i unikatowe eksponaty

W Zduńskiej Woli Karsznicach można zobaczyć miejsce, w którym historia kolei wciąż jest żywa: Skansen Lokomotyw i Urządzeń Technicznych prezentuje aż 30 eksponatów, w tym prawdziwe perełki polskiej i światowej techniki.

To filia Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola, do której można wejść samodzielnie albo zwiedzać ją z przewodnikiem. Wśród obiektów są zarówno zabytkowe parowozy, jak i elementy kolejowej infrastruktury, których nie spotyka się na co dzień.

Skansen w sercu kolejowego osiedla

Skansen działa przy ul. Kolejowej 6 w Zduńskiej Woli. Dojazd prowadzi między innymi od ulicy Karsznickiej przez wiadukt na ulicy Leśmiana i rondo Kolejarzy Polskich, a także z drogi wojewódzkiej 482 w Michałowie przez łącznik w kierunku ekspresowej S8 do ronda Kolejarzy Polskich.

Ekspozycja powstała z myślą o przypomnieniu historii kolei oraz osiedla Karsznice, które przez dekady było silnie związane z pracą i życiem kolejowym. Dziś to nie tylko zbiór zabytków, ale też miejsce, w którym można zobaczyć, jak wyglądało zaplecze techniczne dawnej kolei.

Co można zobaczyć na miejscu

W kolekcji znajdują się obiekty o bardzo różnym rodowodzie. Jednym z najcenniejszych jest parowóz towarowy Ty246, nazywany „Trumanem”. To jedyny zachowany w Polsce parowóz tej serii. Maszynę wyprodukowano w 1947 r. w zakładach Lima Locomotive Works w Ohio w USA. Dla polskich kolei zakupiono 100 takich lokomotyw, które miały prowadzić składy towarowe na magistrali węglowej Śląsk – Porty.

W skansenie można też zobaczyć wagonik i wyciąg kolejki linowo-terenowej z Gubałówki. Sama kolejka zaczęła kursować w 1938 roku, a dwa wagoniki obsługujące jeden tor zabierały jednorazowo 80 osób. W 1989 r. wymieniono tabor i urządzenia napędowe, a od 1993 roku jeden wagonik znajduje się w Karsznicach, drugi w Kościerzynie. Układ napędowy zachował się tylko w Karsznicach.

Do kolekcji należy również lokomotywa parowa Px 48-1723 z tendrem, ustawiona na skrzyżowaniu ulic Łaskiej z Karsznicką. Pełni funkcję wizytówki osiedla i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów w tej części miasta.

• Łącznie skansen prezentuje 30 eksponatów.
• Na terenie obiektu działa pawilon ekspozycyjny z makietą kolejowego osiedla.
• Po makiecie kursuje miniaturowa kolejka.
• Część zbiorów należy do Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola.
• W skansenie przechowywane są też eksponaty Stacji Muzeum w Warszawie na podstawie umowy użyczenia.

Od inicjatywy kolejarzy do miejskiej filii muzeum

Skansen Lokomotyw w Karsznicach utworzono w 1993 roku. Otwarcie wiązało się z 60. rocznicą oficjalnego oddania Parowozowni Karsznice do użytku oraz z 150. rocznicą pojawienia się kolei na ziemiach polskich. W przedsięwzięcie zaangażowała się Północna Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowej, wspierana przez pracowników Lokomotywowni Karsznice.

Na kolejnym etapie Miasto Zduńska Wola i Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola rozpoczęły starania o przejęcie skansenu w 2007 roku. Rok później część eksponatów trafiła do muzeum w depozyt, a w 2009 roku samorząd przejął od PKP część nieruchomości, na której znajduje się ekspozycja. Od 2010 roku muzeum stało się oficjalnym użytkownikiem obiektu, a w 2011 roku z funduszy Urzędu Miasta Zduńska Wola odnowiono pierwsze parowozy i lokomotywy spalinowe. W 2015 roku skansen, decyzją Rady Miasta Zduńska Wola, na wniosek dyrektora Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola, został oficjalnie filią muzeum.

Zwiedzanie, bilety i godziny otwarcia

Obiekt jest dostępny dla odwiedzających przez większą część tygodnia. Skansen jest nieczynny w poniedziałek i sobotę, natomiast we wtorek - piątek oraz w niedzielę można go zwiedzać w godzinach 11:00 – 15:00. Dostępne jest także zwiedzanie z przewodnikiem.

Cennik obejmuje bilet normalny za 15 zł, ulgowy za 8 zł oraz bilet dla młodzieży do 16 lat za 4 zł. Dzieci do 7 lat wchodzą bezpłatnie. Usługa przewodnika kosztuje 50 zł.

Warto dodać, że to nie jest zwykła ekspozycja plenerowa, lecz miejsce, które pokazuje związek Zduńskiej Woli z koleją, pracą wielu pokoleń kolejarzy i rozwojem osiedla Karsznice. Dla lokalnej społeczności ma znaczenie nie tylko jako atrakcja turystyczna, ale również jako element tożsamości miasta i sposób na zachowanie technicznego dziedzictwa regionu.

Dziś skansen pozostaje jednym z nielicznych takich miejsc w Polsce, a jego zbiór stale przypomina, jak ważną rolę odgrywała kolej w historii Zduńskiej Woli i całego układu komunikacyjnego regionu. To przestrzeń, w której przeszłość nie została zamknięta w gablocie, lecz nadal można ją oglądać z bliska.

Informacje przekazało Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola.